Potas należy do najważniejszych pierwiastków warunkujących zdrowie człowieka. Odpowiada za prawidłową pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego, a przy tym jest istotny dla właściwego funkcjonowania układu nerwowego i utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi. Objawy niedoboru potasu mogą się wiązać z zaburzeniami rytmu serca i bolesnymi skurczami mięśni, a także problemami z koncentracją i zmęczeniem. O właściwy poziom potasu należy dbać jednak przede wszystkim dlatego, że jego niedobór może stanowić zagrożenie. Co jeszcze należy wiedzieć o potasie? Na co pomaga i dlaczego jest tak ważny dla serca, mięśni i energii? Sprawdzamy!
Właściwości potasu i jego działanie
Potas jest ważnym składnikiem mineralnym, obecnym we wszystkich tkankach i płynach ustrojowych. Zalicza się go do kluczowych elektrolitów, dlatego należy pilnować jego prawidłowego poziomu w organizmie. Potas odpowiada za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej i jest ważny dla zachowania prawidłowego pH komórek, poza tym od jego właściwego poziomu zależy funkcjonowanie układu nerwowego, krwionośnego i nie tylko.
Potas jest szczególnie istotny dla osób prowadzących intensywny tryb życia, w tym dla sportowców oraz osób pracujących umysłowo. O jego właściwą podaż powinny także dbać osoby narażone na silny stres i napięcie emocjonalne. Jest to również pierwiastek kluczowy dla pacjentów znajdujących się w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz osób zmagających się z nadciśnieniem i problemami kardiologicznymi czy neurologicznymi.
Za co odpowiada potas w organizmie?
Z uwagi na to, jakie potas ma właściwości i jak działa na organizm, jego rola w kontekście zdrowia człowieka jest kluczowa. Nie tylko pomaga dbać o równowagę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową, lecz także warunkuje prawidłowe funkcjonowanie wielu układów w organizmie.
Za co odpowiada potas i jakie funkcje pełni? Oto najważniejsze z nich:
- Wspieranie syntezy aminokwasów i białek.
- Wspomaganie transportu składników odżywczych do komórek.
- Przyczynianie się do utrzymania równowagi wodno-elektrolitowej.
- Przyczynianie się do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej.
- Wspomaganie pamięci, procesów myślowych i koncentracji.
- Wspomaganie właściwego przewodzenia impulsów nerwowych.
- Wpływ na utrzymanie właściwego rytmu serca i regulację ciśnienia tętniczego.
- Wspomaganie pracy mięśni.
- Wspieranie pracy nerek.
Właściwy poziom potasu w organizmie ma również znaczenie dla wchłaniania innych minerałów – dobrymi przykładami są magnez i wapń.
Objawy niedoboru potasu i ich możliwe przyczyny
Niedobór potasu w organizmie określa się mianem hipokaliemii. Zazwyczaj hipokaliemia jest efektem niezdrowej diety, która jest uboga w minerały i witaminy. Problem może dotykać również osoby intensywnie i nierozsądnie się odchudzające, w tym stosujące głodówki, a także pacjentów stosujących preparaty moczopędne. Nie bez znaczenia w tym przypadku jest również nadmierne spożycie soli i alkoholu. O niedobór potasu łatwo również przy dolegliwościach takich jak długotrwałe biegunki i wymioty.
Jakie są objawy niedoboru potasu? Można do nich zaliczyć m.in.:
- bolesne skurcze mięśni,
- drżenie mięśni,
- zaburzenia koncentracji,
- wzmożoną senność,
- wzrost ciśnienia tętniczego,
- nieprawidłowy rytm serca,
- osłabienie.
Zaobserwowanie u siebie wspomnianych objawów stanowi wskazanie do konsultacji z lekarzem i poszerzonej diagnostyki.
Jak pokryć dzienne zapotrzebowanie na potas? Źródła w diecie
Potas powinno się dostarczać do organizmu przede wszystkim wraz ze zdrową, zróżnicowaną dietą. By pokryć dzienne zapotrzebowanie na potas, warto zadbać, aby na talerzu jak najczęściej gościły warzywa i owoce, a także strączki, produkty pełnoziarniste, orzechy, pestki i nasiona. Potas znajdziemy np. w ziemniakach, szpinaku i pomidorach, a także w natce pietruszki, bananach i awokado. Jego dobrym źródłem są również suszone morele, ryby, mięso, soja oraz kakao. Jedząc je regularnie, dostarczamy do organizmu ważny dla jego zdrowia potas. Dzienne zapotrzebowanie na ten składnik może być jednak w niektórych przypadkach większe, a sama dieta może się wówczas okazać niewystarczająca. Dotyczy to m.in. osób aktywnych fizycznie i osób starszych – w takich przypadkach może być wskazana suplementacja. Potas należy jednak suplementować rozsądnie, przestrzegając otrzymanych od lekarza zaleceń i rekomendowanych dawek, gdyż nie tylko jego niedobór, ale i nadmiar mogą być dla organizmu bardzo szkodliwe.
Nadmiar potasu określa się mianem hiperkaliemii. Jest to stan, któremu towarzyszą zaburzenia koncentracji, nieregularna praca serca, a także zawroty głowy, zmęczenie i obrzęki. Taki stan jest nie tylko uciążliwy, ale i niebezpieczny – może skutkować nawet zatrzymaniem akcji serca.
Suplementacji potasu nie powinno się prowadzić bez wskazań, a tym bardziej wbrew przeciwwskazaniom. Nie należy jej też traktować jako zamiennika zdrowej diety i prowadzenia zdrowego trybu życia. Osoby chorujące przewlekle, w tym szczególnie zmagające się z problemami z nerkami, powinny ponadto regularnie kontrolować poziom potasu.