Pierwsze chłodne noce zwykle zaskakują tych, którzy odłożyli przygotowania na później. Kocioł nie chce się uruchomić, jeden grzejnik grzeje tylko u dołu, a spod okna ciągnie zimne powietrze. Większość takich kłopotów da się wyłapać wcześniej, w jeden lub dwa weekendy. Poniżej lista rzeczy, które warto sprawdzić przed sezonem grzewczym w domu i w mieszkaniu.
Przegląd kotła i instalacji gazowej
Prawo budowlane nakłada na właścicieli i zarządców budynków obowiązek okresowej kontroli instalacji gazowej co najmniej raz w roku. W bloku zajmuje się tym zarządca lub spółdzielnia, w domu jednorodzinnym – właściciel. Przegląd kotła to osobna sprawa: producenci zwykle wymagają go raz w roku, a jego brak może oznaczać utratę gwarancji.
Serwisant sprawdza m.in. palnik, wymiennik, ciśnienie w instalacji, szczelność połączeń i skład spalin. Wizytę najlepiej umówić we wrześniu albo na początku października. Później terminy w serwisach szybko się kończą, a awaria w listopadzie oznacza kilka dni w chłodnym domu.
Kominy i przewody wentylacyjne
Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków określa, jak często trzeba czyścić przewody. Od palenisk na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet) – co najmniej cztery razy w roku. Od palenisk gazowych i olejowych – co najmniej dwa razy w roku. Przewody wentylacyjne – raz w roku. Do tego dochodzi coroczna kontrola stanu technicznego przewodów kominowych.
Protokół od kominiarza przydaje się nie tylko przy kontroli. Ubezpieczyciele często pytają o niego po pożarze lub zatruciu, więc warto trzymać go razem z dokumentami domu.
Czujnik tlenku węgla
Czad nie ma zapachu ani koloru, dlatego jedynym pewnym sposobem jego wykrycia jest czujnik. Montuje się go w pomieszczeniu z kotłem lub piecykiem gazowym oraz w pobliżu sypialni. Przed sezonem warto nacisnąć przycisk testu, wymienić baterie i sprawdzić datę ważności. Sensory mają ograniczoną żywotność – zwykle kilka lat – i producent podaje ją na obudowie lub w instrukcji.
Odpowietrzanie grzejników
Grzejnik, który jest ciepły na dole i zimny u góry, prawie zawsze ma w środku powietrze. Odpowietrzenie zajmuje kilka minut:
- Włącz ogrzewanie i odczekaj, aż grzejniki się nagrzeją, potem wyłącz pompę obiegową lub zakręć zawór termostatyczny.
- Podstaw pod odpowietrznik miseczkę lub szmatkę.
- Kluczykiem albo płaskim śrubokrętem odkręć zaworek o ćwierć obrotu. Najpierw usłyszysz syk powietrza.
- Gdy zamiast powietrza zacznie płynąć równy strumień wody, zakręć zaworek.
- W domu z własnym kotłem sprawdź na manometrze ciśnienie w instalacji i w razie potrzeby uzupełnij wodę zgodnie z instrukcją kotła.
W bloku z ogrzewaniem miejskim przed odpowietrzaniem warto zajrzeć do regulaminu wspólnoty. Część administracji prosi, żeby robił to konserwator.
Głowice termostatyczne i ustawienie temperatury
Głowice, które przez lato stały na pozycji „5” albo były zakręcone, potrafią się zablokować. Wystarczy kilka razy przekręcić je od minimum do maksimum. Jeśli grzejnik nadal nie reaguje, zwykle zawiesił się trzpień zaworu pod głowicą – można go delikatnie poruszyć po zdjęciu głowicy.
Często przyjmuje się, że obniżenie temperatury w pomieszczeniu o 1°C zmniejsza zużycie energii na ogrzewanie o około 5–6%. W praktyce wiele osób ustawia 20–21°C w pokoju dziennym i 18–19°C w sypialni. Pomaga też obniżanie temperatury na noc i na czas nieobecności, co ułatwiają programowalne głowice.
Okna i drzwi: szczelność bez zamykania wentylacji
Przy oknach PCV i drewnianych warto przestawić okucia na tryb zimowy, jeśli mają taką regulację. Zwykle to mimośrodowe czopy w skrzydle, które dociskają okno mocniej do ramy. Sprawdź też uszczelki: popękane lub sparciałe najlepiej wymienić, a sprawne przetrzeć i zabezpieczyć preparatem silikonowym.
Uszczelnianie ma jednak granice. Nawiewników okiennych i kratek wentylacyjnych nie zaklejamy, bo bez dopływu powietrza wentylacja grawitacyjna przestaje działać. Rośnie wtedy wilgotność, pojawia się pleśń, a w mieszkaniach z piecykiem gazowym robi się niebezpiecznie.
Rynny, dach i rury na zewnątrz
W domu jednorodzinnym jesień to też dobry moment, żeby wyczyścić rynny z liści i obejrzeć dach. Zatkana rynna zimą zamarza, a woda zaczyna spływać po elewacji. Kran ogrodowy i zewnętrzne rury trzeba opróżnić z wody i zakręcić zawór od strony domu, bo zamarzająca woda potrafi rozsadzić instalację.
Lista kontrolna przed sezonem grzewczym
| Co sprawdzić | Kto | Jak często |
|---|---|---|
| Kontrola instalacji gazowej | Uprawniony instalator | Co najmniej raz w roku |
| Przegląd kotła | Serwis producenta | Zwykle raz w roku (wg gwarancji) |
| Czyszczenie przewodów – paliwo stałe | Kominiarz | Co najmniej 4 razy w roku |
| Czyszczenie przewodów – gaz, olej | Kominiarz | Co najmniej 2 razy w roku |
| Przewody wentylacyjne | Kominiarz | Co najmniej raz w roku |
| Czujnik czadu | Samodzielnie | Test i baterie przed sezonem |
| Odpowietrzanie grzejników | Samodzielnie lub konserwator | Na początku sezonu i w razie potrzeby |
| Okucia i uszczelki okien | Samodzielnie | Raz w roku, jesienią |
Większość z tych czynności zajmuje mniej czasu niż czekanie na serwisanta w środku zimy. Przeglądy wymagające uprawnień zostaw fachowcom, a resztę możesz zrobić sam w jedno popołudnie.
